ReadyPlanet.com

 หน้ารวมกระทู้ > การประคบสมุนไพร

การประคบสมุนไพร


 การประคบสมุนไพร.....

 

 

 
การ ประคบสมุนไพร คือ การใช้สมุนไพรมาห่อด้วยผ้าเป็นลูก เรียกว่า ลูกประคบ นำลูกประคบไปนึ่งให้ร้อนแล้วนำมาประคบบริเวณที่ปวดหรือเคล็ด ขัดยอก จะช่วยบรรเทาอาการ ปวดเคล็ดขัดยอกได้ สมุนไพรที่ใช้ทำลูกประคบส่วนใหญ่เป็นสมุนไพรที่มีน้ำมันหอมระเหย เมื่อนึ่งร้อนแล้วน้ำมันหอมระเหยซึ่งเป็นตัวยาจะออกมากับไอน้ำและความชื้น เมื่อประคบตัวยาเหล่านั้นจะซึมเข้าในผิวหนัง ช่วยรักษาอาการเคล็ด ขัดยอก และอาการปวด นอกจากเน้นแล้ว ความร้อนจากลูกประคบจะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของโลหิตดีขึ้น ช่วยให้ตัวยาซึมผ่านผิวหนังได้ดีขึ้น ทั้งกลิ่นจากน้ำมันหอมระเหยยังช่วยให้เกิดความสดชื่นด้วย 
 
อุปกรณ์การทำลูกประคบ 
1. ผ้าดิบสำหรับห่อลูกประคบ ขนาด 35 x ยาว 35 เซนติเมตร 2 ผืน
2. เชือก ด้ายดิบ หรือหนังยาง
3. ตัวยาที่ใช้ทำลูกประคบ
4. เตา พร้อมหม้อสำหรับนึ่งลูกประคบ 
5. จานหรือชามอลูมิเนียมเจาะรู (เพื่อให้ไอน้ำผ่านได้) สำหรับรองลูกประคบ 
 
 
ตัวยาที่นิยมใช้ทำลูกประคบ (ลูกประคบ 2 ลูก)
1. เหง้าไพล (500 กรัม) สรพคุณ แก้ปวดเมื่อย ลดการอักเสบ
2. ผิวมะกรูด ถ้าไม่มีให้ใช้ใบแทนได้ (200 กรัม) สรรพคุณ มีน้ำมันหอมระเหย แก้ลมวิงเวียน
3. ตะไคร้ (200 กรัม) สรรพคุณ แต่งกลิ่น
4.ใบมะขาม (100 กรัม) สรรพคุณ แก้อาการคันตามร่างกาย ช่วยบำรุงผิว
5. ขมิ้นชัน (100 กรัม) สรรพคุณ ช่วยลดอาการอักเสบ แก้โรคผิวหนัง
6. ใบส้มป่อย (100 กรัม) สรรพคุณ ช่วยบำรุงผิว แก้โรคผิวหนัง ลดความดันโลหิต
7. เกลือแกง (60 กรัม) สรรพคุณ ช่วยดูดความร้อนและช่วยพาตัวยาซึมผ่านผิวหนังได้สะดวกขึ้น
8. การบูร (2 ช้อนโต๊ะ) สรรพคุณ แต่งกลิ่น บำรุงหัวใจ แก้พุพอง
9. พิมเสน (2 ช้อนโต๊ะ) สรรพคุณ แต่งกลิ่น บำรุงหัวใจ แก้หวัด
 
 
วิธีการทำลูกประคบ 
1. หั่นหัวไพล ขมิ้นชัน ต้นตะไคร้ ผิวมะกรูด เป็นชิ้นเล็ก ๆ แล้วนำมาตำพอหยาบ ๆ
2. นำใบมะขาม ใบส้มป่อย ผสมกับสมุนไพรข้อ 1 เสร็จแล้วให้ใส่เกลือ การบูร คลุกเคล้าให้เป็นเนื้อเดียว แต่อย่าให้แฉะเป็นน้ำ
3. นำตัวยาที่จัดเตรียมเรียบร้อย แล้วใส่ผ้าดิบห่อเป็นลูกประคบประมาณลูกส้มโอ (น้ำหนักประมาณ 400 – 500 กรัม) รัดด้วยเชือกให้แน่น
(ลูกประคบเวลาถูกความร้อนยาสมุนไพรจะฝ่อลงให้รัดใหม่ให้แน่นเหมือนเดิม)
4. นำลูกประคบที่ได้ไปนึ่งในหม้อนึ่ง ใช้เวลานึ่งประมาณ 15-20 นาที
5. นำลูกประคบที่รับความร้อนได้ที่แล้วมาประคบคนไข้ที่มีอาการต่าง ๆ โดยสับเปลี่ยนลูกประคบ 
 
 
วิธีการประคบ 
1. จัดท่าคนไข้ให้เหมาะสม เช่น นอนหงาย นั่ง นอนตะแคง ขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่จะทำการประคบสมุนไพร
2. นำลูกประคบที่รับความร้อนได้ที่แล้วมาประคบบริเวณที่ต้องการประคบ (การทดลอบความร้อนของลุกประคบคือแตะที่ท้องแขนหรือหลังมือของผู้ประคบก่อน)
3. ในการวางลูกประคบบนผิวหนังคนไข้โดยตรงในช่วงแรก ๆ ต้องทำด้วยความเร็ว วางแช่นาน ๆ เพื่อป้องกันคนไข้จากการลูกลวกด้วยความร้อน
4. เมื่อลูกประคบคลายความร้อนลงก็สามารถเปลี่ยนลูกประคบอีกลูกที่นึ่งได้ที่ (นำลูกเดิมไปนึ่งต่อ) ทำซ้ำตามข้อ 2 , 3 , 4 
 
 
ประโยชน์ของการประคบ 
1. บรรเทาอาการปวดเมื่อย
2. ช่วยลดอาการบวม อักเสบของกล้ามเนื้อ เอ็น ข้อต่อ หลัง 24-48 ชั่วโมง 
3. ลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ 
4. ช่วยให้เนื้อเยื่อ พังผืด ยืดตัวออก 
5. ลดการติดขัดของข้อต่อ 
6. ลดอาการปวด 
7. ช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือด 
 
ข้อควรระวัง
1. ห้ามใช้ลูกประคบที่ร้อนเกินไป โดยเฉพาะกับบริเวณผิวหนังอ่อน ๆ หรือบริเวณที่เคยเป็นแผลมาก่อน ถ้าต้องการใช้ควรมีผ้าขนหนูรองก่อนหรือรอจนกว่าลูกประคบจะคลายร้อนลงจากเดิม
2. ควรระวังเป็นพิเศษในผู้ป่วยเบาหวาน อัมพาต เด็ก และผู้สูงอายุ เนื่องจากกลุ่มบุคคลดังกล่าวความรู้สึกตอบสนองต่อความร้อนช้า อาจจะทำให้ผิวหนังไหม้ พองได้ง่าย ถ้าต้องการใช้ควรจะ “ ใช้ลูกประคบที่อุ่น ๆ ” 
3.ไม่ควรใช้ลูกประคบสมุนไพรในกรณีที่มีแผลการอักเสบ (ปวด บวม แดง ร้อน) ในช่วง 24 ชั่วโมง แรกอาจจะทำให้บวมมากขึ้น 
4. หลังจากประคบสมุนไพรแล้ว ไม่ควรอาบน้ำทันทีเพราะจะไปชะล้างตัวยาออกจากผิวหนัง และอุณหภูมิของร่างกายปรับเปลี่ยนไม่ทันอาจจะทำให้เป็นไข้ได้ 
 
 
วิธีเก็บรักษา
1. ลูกประคบสมุนไพรที่ทำในแต่ละครั้ง สามารถเก็บไว้ใช้ซ้ำได้ 3-5 วัน
2. ควรเก็บลูกประคบไว้ในตู้เย็น จะทำให้เก็บได้นานขึ้น ควรตรวจลูกประคบด้วย ถ้ามีกลิ่นบูดหรือเหม็นเปรี้ยวไม่ควรเก็บไว้)
3. ถ้าลูกประคบแห้ง ก่อนใช้ควรพรมด้วยน้ำหรือเหล้าขาว
4. ถ้าลูกประคบที่ใช้ไม่มีสีเหลืองหรือสีเหลืองอ่อนลงแสดงว่ายาที่ใช้จืดแล้ว (คุณภาพน้อยลง) จะใช้ไม่ได้ผลควรเปลี่ยนลูกประคบใหม่
 
อ้างอิงจาก www.ittm.dtam.moph.go.th


ผู้ตั้งกระทู้ อาจารย์อุ๊ (au_karawek-at-yahoo-dot-co-dot-th) :: วันที่ลงประกาศ 2013-04-29 21:30:54 IP : 110.168.156.135


1

ความเห็นที่ 1 (3419907)

 สูตรลูกประคบสมุนไพรรักษาเฉพาะโรค......

 

รูปภาพ : สูตรลูกประคบสมุนไพรรักษาเฉพาะโรค......
๑.  ส่วนผสมยาลูกประคบสมุนไพร สูตรแก้อาการเหน็บชา
ชาตามปลายมือ ปลายเท้า ให้นำสมุนไพรเหล่านี้มาทำลูกประคบ แล้วประคบไปตามบริเวณปลายมือปลายเท้า หรือบริเวณที่มีอาการเหน็บชา สมุนไพรดังกล่าวประกอบด้วย
เปลือกกุ่ม     1 บาท
เปลือกมะรุม     1 บาท
เปลือกทองหลาง     1 บาท
เถาวัลย์เปรียง     1 บาท
เถาเอ็นอ่อน     1 บาท
ไพล     1 บาท
เกลือ     1 บาท
สมุนไพรดังกล่าวข้างต้นให้ใช้สัดส่วน "เสมอภาค" หมายถึง หากใช้อัตราส่วน 1 บาท ก็ให้สมุนไพรทุกชนิดในอัตรา 1 บาท เช่นกัน โดยการนำสมุนไพรทั้งหมดนี้มาหั่นหรือซอยเป็นชิ้นเล็ก ๆ หรือตำพอเป็นชิ้น ๆ ไม่ต้องละเอียดมาก  เสร็จแล้วให้นำไปคั่วในกระทะ พอได้ที่ก็เทสุราผสมลงไปแล้วคนให้วจนเข้ากัน เนื่องจากสมุนไพรดังกล่าวมีเปลือกแข็งเป็นส่วนใหญ่จึงต้องใช้สุราเข้าไปดึงตัวยาออกมา
จากนั้น ก็ให้แบ่งสมุนไพรออกเป็นส่วน ๆ ไปห่อด้วยผ้าทำเป็นลูกประคบสมุนไพร ประคบตามบริเวณที่เป็นเหน็บชา แต่เนื่องจากการทำลูกประคบสมุนไพร สูตรนี้มีการเติมสุราลงไปแล้ว และสุราก็มีฤทธิ์ร้อนอยู่แล้ว ดังนั้นจึงไม่ควรนำลูกประคบไปนึ่งก่อนนำมาประคบเมื่อห่อด้วยผ้าเหมือนลูกประคบแล้วก็ให้ประคบไปเลย
๒. ส่วนผสมยาลูกประคบสมุนไพร สูตรแก้ลมอัมพฤกษ์-อัมพาต
อาการที่เรียกว่า "ลมอัมพฤกษ์และอัมพาต" ซึ่งหลายคนอาจไม่เคยได้ยินนี้ ลักษณะอาการก็คือ มือและเท้าไม่มีแรง บางครั้งแม้แต่จะหยิบจับอะไรก็ทำไม่ได้ บางคนยังมีอาการชาตามมือตามเท้าควบคู่กันไปด้วย เรียกง่าย ๆ ว่าเป็นโรคเกี่ยวกับเส้นและระบบประสาท
สาเหตุของอาการเหล่านี้ ก็เนื่องมาจาก ตามปลายมือปลายเท้า โลหิตไหลเวียนไม่สะดวก หรือมีโลหิตคั่งค้าง ทำให้ไม่มีเลือดไปหล่อเลี้ยงจนเกิดอาการมือเท้าไม่มีแรงในที่สุด โดยคนที่มักจะมีอาการลมอัมพฤกษ์-อัมพาตนี้ ส่วนใหญ่จะเป็นผู้มีอาการเส้นเลือดในสมองแตก คนที่ประสบอุบัติเหตุจนทำให้การสั่งการของสมองบกพร่อง นอกจากนี้คนที่มีความดันโลหิตสูง รวมทั้งคนที่มีอาการเครียดเป็นประจำ ก็เสี่ยงต่อการเป็นลมอัมพฤกษ์-อัมพาตด้วย สมุนไพรที่นำมาทำลูกประคบเพื่อรักษาอาการดังกล่าว ประกอบด้วย
ไพล  1  บาท
ว่านน้ำ  1  บาท
การบุร  4  บาท
ใบพลับพลึง  3  ใบ
กุยช่าย  1  กำมือ
สมุนไพรทั้ง 4 อย่างในสัดส่วนที่ระบุไว้ มาตำให้แหลกจนเข้ากันดี จากนั้นให้นำการบูรและต้นกุยช่าย มาซอยสั้น ๆ ผสมใส่ลงไป หลังจากส่วนผสมทั้งหมดเข้ากันดีแล้ว ก็ให้แบ่งออกเป็น 4 ส่วน ทำเป็นลูกประคบ 4 ลูกสับเปลี่ยนประคบไปตามบริเวณที่เป็นลมอัมพฤกษ์-อัมพาต โดยใบกุยช่ายนี้มีสรรพคุณช่วยกระจายเลือดที่คั่งค้างอยู่ตามส่วนต่าง ๆ ทำให้โลหิตไหลเวียนได้ดียิ่งขึ้น
๓. ยาประคบพระเส้น (โอสถพระนารายณ์)
สูตรนี้เป็นตำรับที่มีมาตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์ในยุคสุโขทัย ใช้แก้อาการเส้นตึงและอาการปวดเมื่อยต่าง ๆ
สำหรับสมุนไพรในตำรับนี้มี
เทียนดำ  1  ส่วน
เกลือ  1  ส่วน
อบเชย  2  ส่วน
ไพล  4  ส่วน
ใบพลับพลึง  8  ส่วน
ใบมะขาม  16  ส่วน
ให้นำตัวยาทั้ง 6 อย่างตามสัดส่วนที่ให้ไว้ (การกำหนดส่วนจะขึ้นกับผู้ใช้ เช่น อาจกำหนด 1 ส่วน เท่ากับ 1 บาท หรือ 1 ส่วนเท่ากับ 1 ตำลึง เป็นต้น) มาคลุกเคล้าให้เข้ากันจากนั้น นำไปห่อทำเป็นลูกประคบ ก่อนใช้ให้นำไปนึ่งให้ร้อนพอสมควร  และประคบบริเวณที่เส้นตึง สมุนไพรเหล่านี้ จะเข้าไปช่วยผ่อนคลายเส้นได้ และเพื่อความสะดวกสบายในการใช้ ควรมีลูกประคบประมาณ 2-3 ลูก เพื่อใช้สลับสับเปลี่ยนในการนำไปนึ่งก่อนนำประคบเพื่อการประคบที่ต่อเนื่อง
๔. ยาทาพระเส้น
ยาทาพระเส้น ยาตำรับนี้ใช้ทาแก้โรคเส้นพิรุธแก้ลมอัมพาต ลมปัฏฆาตกร่อน ตะคริว จับโปง เมื่อยขบ สำหรับส่วนผสมในตำรับยาก็คือ
พริกไทย
ข่า
กระชาย
หอม
กระเทียม
มหาหิงคุ์
ยาดำ
ทั้ง 7 อย่างนี้ให้นำมาอย่างละ 1 ส่วน
ตะไคร้หอม
ใบขี้เหล็ก
ใบตองแตก
ใบมะขาม
ใบเลี่ยน
ทั้ง 5 อย่างนี้ ให้นำมาอย่างละ 4 ส่วน
นอกจากนี้ ยังมีใบมะคำไก่ 16 ส่วน
นำส่วนผสมเหล่านี้มาตำให้ละเอียด แล้วนำมาห่อด้วยผ้าขาวบาง คั้นเอาแต่น้ำมาทาบริเวณที่มีอาการเส้นตึง เป็นตะคริว หรือเมื่อยขบ
นอกจากจะมีสูตรลูกประคบเพื่อบรรเทาอาการต่าง ๆ  จะมีความสำคัญแล้ว  เคล็ดลับในการประคบก็ถือว่าสำคัญไม่แพ้กัน  โดยมีอยู่ว่า  หากต้องการให้การรักษาอาการได้ผลแล้ว  การประคบแต่ละตรั้งจะต้องใช้เวลาประมาณ  25-30  นาที  และหลังจากประคบแล้ว  ให้เว้นช่วงไว้อย่างน้อยครึ่งชั่วโมงก่อนไปอาบน้ำ  เพื่อให้ตัวยาซึมเข้าไปใต้ผิวและไปรักษาอาการต่างๆ ก่อน
สำหรับกรณีใช้การประคบเพื่อรักษาอาการลมอัมพฤกษ์-อัมพาต และต้องนำลูกประคบไปนึ่ง ก่อนนำมาใช้นั้น สิ่งที่ควรระวังเป็นอย่างยิ่งก็คือ ควรตรวจสอบก่อนว่าลูกปะคบนั้นร้อนเกินไปหรือไม่ ความร้อนจะไปลวกผิวให้เกิดอาการไหม้ หรือบวมแดงหรือไม่
ทั้งนี้เนื่องจากคนเป็นโรคลมอัมพฤกษ์-อัมพาตนั้น ประสาทรับความรู้สึกของเขาจะสั่งการช้า หากเราใช้ลูกประคบที่ร้อนเกินไป เขาอาจจะรู้ตัวต่อเมื่อผิวเกิดอาการไหม้แดงแล้ว เรื่องนี้จึงพึงระมัดระวังให้จงหนัก
♦เรียบเรียงบทความ "สูตรส่วนผสมลูกประคบสมุนไพร สูตรรักษาเฉพาะโรค"
โดยกองบรรณาธิการ
www.YesSpaThailand.com
โดย.... Ayurvedic Association of Thailand

 

 
๑. ส่วนผสมยาลูกประคบสมุนไพร สูตรแก้อาการเหน็บชา
 
ชาตามปลายมือ ปลายเท้า ให้นำสมุนไพรเหล่านี้มาทำลูกประคบ แล้วประคบไปตามบริเวณปลายมือปลายเท้า หรือบริเวณที่มีอาการเหน็บชา สมุนไพรดังกล่าวประกอบด้วย
 
เปลือกกุ่ม 1 บาท 
เปลือกมะรุม 1 บาท 
เปลือกทองหลาง 1 บาท
เถาวัลย์เปรียง 1 บาท
เถาเอ็นอ่อน 1 บาท
ไพล 1 บาท 
เกลือ 1 บาท 
 
สมุนไพรดังกล่าวข้างต้นให้ใช้สัดส่วน "เสมอภาค" หมายถึง หากใช้อัตราส่วน 1 บาท ก็ให้สมุนไพรทุกชนิดในอัตรา 1 บาท เช่นกัน โดยการนำสมุนไพรทั้งหมดนี้มาหั่นหรือซอยเป็นชิ้นเล็ก ๆ หรือตำพอเป็นชิ้น ๆ ไม่ต้องละเอียดมาก เสร็จแล้วให้นำไปคั่วในกระทะ พอได้ที่ก็เทสุราผสมลงไปแล้วคนให้วจนเข้ากัน เนื่องจากสมุนไพรดังกล่าวมีเปลือกแข็งเป็นส่วนใหญ่จึงต้องใช้สุราเข้าไปดึงตัวยาออกมา
 
จากนั้น ก็ให้แบ่งสมุนไพรออกเป็นส่วน ๆ ไปห่อด้วยผ้าทำเป็นลูกประคบสมุนไพร ประคบตามบริเวณที่เป็นเหน็บชา แต่เนื่องจากการทำลูกประคบสมุนไพร สูตรนี้มีการเติมสุราลงไปแล้ว และสุราก็มีฤทธิ์ร้อนอยู่แล้ว ดังนั้นจึงไม่ควรนำลูกประคบไปนึ่งก่อนนำมาประคบเมื่อห่อด้วยผ้าเหมือนลูกประคบแล้วก็ให้ประคบไปเลย
 
 
๒. ส่วนผสมยาลูกประคบสมุนไพร สูตรแก้ลมอัมพฤกษ์-อัมพาต
 
อาการที่เรียกว่า "ลมอัมพฤกษ์และอัมพาต" ซึ่งหลายคนอาจไม่เคยได้ยินนี้ ลักษณะอาการก็คือ มือและเท้าไม่มีแรง บางครั้งแม้แต่จะหยิบจับอะไรก็ทำไม่ได้ บางคนยังมีอาการชาตามมือตามเท้าควบคู่กันไปด้วย เรียกง่าย ๆ ว่าเป็นโรคเกี่ยวกับเส้นและระบบประสาท
 
สาเหตุของอาการเหล่านี้ ก็เนื่องมาจาก ตามปลายมือปลายเท้า โลหิตไหลเวียนไม่สะดวก หรือมีโลหิตคั่งค้าง ทำให้ไม่มีเลือดไปหล่อเลี้ยงจนเกิดอาการมือเท้าไม่มีแรงในที่สุด โดยคนที่มักจะมีอาการลมอัมพฤกษ์-อัมพาตนี้ ส่วนใหญ่จะเป็นผู้มีอาการเส้นเลือดในสมองแตก คนที่ประสบอุบัติเหตุจนทำให้การสั่งการของสมองบกพร่อง นอกจากนี้คนที่มีความดันโลหิตสูง รวมทั้งคนที่มีอาการเครียดเป็นประจำ ก็เสี่ยงต่อการเป็นลมอัมพฤกษ์-อัมพาตด้วย สมุนไพรที่นำมาทำลูกประคบเพื่อรักษาอาการดังกล่าว ประกอบด้วย
 
ไพล 1 บาท
ว่านน้ำ 1 บาท
การบุร 4 บาท
ใบพลับพลึง 3 ใบ
กุยช่าย 1 กำมือ
 
สมุนไพรทั้ง 4 อย่างในสัดส่วนที่ระบุไว้ มาตำให้แหลกจนเข้ากันดี จากนั้นให้นำการบูรและต้นกุยช่าย มาซอยสั้น ๆ ผสมใส่ลงไป หลังจากส่วนผสมทั้งหมดเข้ากันดีแล้ว ก็ให้แบ่งออกเป็น 4 ส่วน ทำเป็นลูกประคบ 4 ลูกสับเปลี่ยนประคบไปตามบริเวณที่เป็นลมอัมพฤกษ์-อัมพาต โดยใบกุยช่ายนี้มีสรรพคุณช่วยกระจายเลือดที่คั่งค้างอยู่ตามส่วนต่าง ๆ ทำให้โลหิตไหลเวียนได้ดียิ่งขึ้น
 
 
๓. ยาประคบพระเส้น (โอสถพระนารายณ์)
 
สูตรนี้เป็นตำรับที่มีมาตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์ในยุคสุโขทัย ใช้แก้อาการเส้นตึงและอาการปวดเมื่อยต่าง ๆ 
สำหรับสมุนไพรในตำรับนี้มี
 
เทียนดำ 1 ส่วน
เกลือ 1 ส่วน
อบเชย 2 ส่วน
ไพล 4 ส่วน
ใบพลับพลึง 8 ส่วน
ใบมะขาม 16 ส่วน
 
ให้นำตัวยาทั้ง 6 อย่างตามสัดส่วนที่ให้ไว้ (การกำหนดส่วนจะขึ้นกับผู้ใช้ เช่น อาจกำหนด 1 ส่วน เท่ากับ 1 บาท หรือ 1 ส่วนเท่ากับ 1 ตำลึง เป็นต้น) มาคลุกเคล้าให้เข้ากันจากนั้น นำไปห่อทำเป็นลูกประคบ ก่อนใช้ให้นำไปนึ่งให้ร้อนพอสมควร และประคบบริเวณที่เส้นตึง สมุนไพรเหล่านี้ จะเข้าไปช่วยผ่อนคลายเส้นได้ และเพื่อความสะดวกสบายในการใช้ ควรมีลูกประคบประมาณ 2-3 ลูก เพื่อใช้สลับสับเปลี่ยนในการนำไปนึ่งก่อนนำประคบเพื่อการประคบที่ต่อเนื่อง
 
 
๔. ยาทาพระเส้น
ยาทาพระเส้น ยาตำรับนี้ใช้ทาแก้โรคเส้นพิรุธแก้ลมอัมพาต ลมปัฏฆาตกร่อน ตะคริว จับโปง เมื่อยขบ สำหรับส่วนผสมในตำรับยาก็คือ
 
พริกไทย
ข่า
กระชาย
หอม
กระเทียม
มหาหิงคุ์
ยาดำ
ทั้ง 7 อย่างนี้ให้นำมาอย่างละ 1 ส่วน
ตะไคร้หอม
ใบขี้เหล็ก
ใบตองแตก
ใบมะขาม
ใบเลี่ยน
 
ทั้ง 5 อย่างนี้ ให้นำมาอย่างละ 4 ส่วน 
นอกจากนี้ ยังมีใบมะคำไก่ 16 ส่วน
นำส่วนผสมเหล่านี้มาตำให้ละเอียด แล้วนำมาห่อด้วยผ้าขาวบาง คั้นเอาแต่น้ำมาทาบริเวณที่มีอาการเส้นตึง เป็นตะคริว หรือเมื่อยขบ
 
นอกจากจะมีสูตรลูกประคบเพื่อบรรเทาอาการต่าง ๆ จะมีความสำคัญแล้ว เคล็ดลับในการประคบก็ถือว่าสำคัญไม่แพ้กัน โดยมีอยู่ว่า หากต้องการให้การรักษาอาการได้ผลแล้ว การประคบแต่ละตรั้งจะต้องใช้เวลาประมาณ 25-30 นาที และหลังจากประคบแล้ว ให้เว้นช่วงไว้อย่างน้อยครึ่งชั่วโมงก่อนไปอาบน้ำ เพื่อให้ตัวยาซึมเข้าไปใต้ผิวและไปรักษาอาการต่างๆ ก่อน
 
สำหรับกรณีใช้การประคบเพื่อรักษาอาการลมอัมพฤกษ์-อัมพาต และต้องนำลูกประคบไปนึ่ง ก่อนนำมาใช้นั้น สิ่งที่ควรระวังเป็นอย่างยิ่งก็คือ ควรตรวจสอบก่อนว่าลูกปะคบนั้นร้อนเกินไปหรือไม่ ความร้อนจะไปลวกผิวให้เกิดอาการไหม้ หรือบวมแดงหรือไม่
 
ทั้งนี้เนื่องจากคนเป็นโรคลมอัมพฤกษ์-อัมพาตนั้น ประสาทรับความรู้สึกของเขาจะสั่งการช้า หากเราใช้ลูกประคบที่ร้อนเกินไป เขาอาจจะรู้ตัวต่อเมื่อผิวเกิดอาการไหม้แดงแล้ว เรื่องนี้จึงพึงระมัดระวังให้จงหนัก
 
 
♦เรียบเรียงบทความ "สูตรส่วนผสมลูกประคบสมุนไพร สูตรรักษาเฉพาะโรค"
โดยกองบรรณาธิการ
www.YesSpaThailand.com
 
โดย.... Ayurvedic Association of Thailand
 
ผู้แสดงความคิดเห็น อาจารย์อุ๊ (au_karawek-at-yahoo-dot-co-dot-th)วันที่ตอบ 2013-06-16 22:03:47 IP : 58.11.29.116


ความเห็นที่ 2 (3420769)

 สูตรลูกประคบสมุนไพรแบบสดและแห้ง

 

 

 

 
หมอพื้นบ้านหรือแพทย์แผนไทยนิยมนำสมุนไพรแบบสดและแบบแห้งมาเป็นส่วนประกอบที่สำคัญของลูกประคบสมุนไพร เป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณบำบัดอาการของโรคทางกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น ผิวหนัง สมุนไพรที่คลายอาการเกร็งของกล้ามเนื้อและเซลล์ที่อยู่ใต้ผิวหนัง ลดการตึงเครียดทำให้เส้นเอ็นหย่อนคลาย บรรเทาอาการปวดเมื่อย ลดการอักเสบ แก้เคล็ดขัดยอก ฟกช้ำดำเขียว บรรเทาอาการคันตามร่างกาย บำรุงผิว ช่วยรักษาเม็ดผดผื่นคันตามผิวหนัง ลูกประคบสมุนไพรสะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาทางการแพทย์แผนไทยของบรรพบุรุษไทยได้อย่างน่าทึ่งยิ่งนัก
 
ส่วนผสมสูตรลูกประคบสมุนไพรแบบสด (150 กรัม ต่อ 1 ลูก)
 
ไพล 30 กรัม
ขมิ้นชัน 20 กรัม
ขมิ้นอ้อย 10 กรัม
ใบมะกรูด 10 กรัม
ตะไคร้บ้าน 20 กรัม
ใบพลับพลึง 10 กรัม
ใบส้มป่อย 10 กรัม
ใบมะขาม 10 กรัม
ใบขี้เหล็ก 5 กรัม
พิมเสน 5 กรัม
การบูร 10 กรัม
เกลือแกง 10 กรัม
 
 
 
 
ส่วนผสมสูตรลูกประคบสมุนไพรแบบแห้ง (150 กรัม ต่อ 1 ลูก)
 
ผิวมะกรูด 20 กรัม
ไพล 20 กรัม
ผักเสี้ยนผี 20 กรัม
ข้าวคั่ว 20 กรัม
พิมเสน 20 กรัม
การบูร 40 กรัม
เกลือตัวผู้ 10 กรัม
ผู้แสดงความคิดเห็น อาจารย์อุ๊ (au_karawek-at-yahoo-dot-co-dot-th)วันที่ตอบ 2013-06-20 23:01:00 IP : 58.9.13.59



1


แสดงความคิดเห็น
ความคิดเห็น *
ผู้แสดงความคิดเห็น  *
อีเมล *
ไม่ต้องการให้แสดงอีเมล
รหัสป้องกันสแปม *CAPTCHA Image





Copyright © 2011 All Rights Reserved.